Cái MẤT lớn nhất không phải là cái chết vì ai cũng chết 1 lần, cũng không phải là phá sản vì tiền có thể làm lại được, thậm chí cũng không phải là thời gian vì thời gian đằng nào cũng trôi đi. Theo tôi, có 03 cái MẤT lớn nhất, đó là:

1) Mất niềm tin nơi bản thân

2) Lạc lối trong tư tưởng

3) Khánh kiệt trong khát vọng và tâm hồn

Lý do của 3 cái MẤT này phần nhiều là do 4 loại hình giáo dục mà mỗi cá nhân tiếp nhận hàng ngày: 1) giáo dục gia đình, 2) giáo dục nhà trường, 3) giáo dục xã hội và 4) giáo dục tự thân. Tôi cũng đã thảo luận về lý do tại sao 4 loại hình giáo dục trên đang bóp nghẹt niềm tin, tư tưởng, khát vọng và sự sáng tạo của mỗi cá nhân qua bài viết “Ai đang bóp nghẹt sự SÁNG TẠO?

Và nhìn theo quan điểm nhà Phật thì có 3 thành tố trong mỗi loại hình giáo dục trên biến con người trở thành ác quỷ: 1) Lòng tham, 2) Sự vô minh và 3) Sự giận dữ. Tôi dùng từ “vô minh” chứ không phải là “ngu dốt” và tôi xin bàn thêm một chút về từ “vô minh” này.

Theo tôi, vô minh là sự lười nhác trong việc tìm hiểu, học tập và làm chủ bản thân mình và thế giới chung quanh mình. Người vô minh thiếu bản lĩnh, thiếu khát vọng, thiếu liêm sỉ, thiếu kỹ năng nhưng thừa sự tự phụ. Người vô minh không tự ý thức được về bản thân, thường suy nghĩ và hành động theo cảm tính. Người vô minh hay nhận công trạng về mình và đổi lỗi cho người khác. Người vô minh tự biến bản thân thành nạn nhân cuộc đời vì sự dốt nát, kém cỏi và đê tiện của mình. Sự vô minh xuất hiện ở bất cứ ai, bất kể học vị, bằng cấp, chức tước, địa vị, giàu sang hay nghèo hèn.

Nhà Phật chỉ ra 3 loại chất độc và cũng chỉ ra 3 loại thuốc hóa giải chúng. Cụ thể là:

1. Biến lòng tham thành sự hào phóng cho đi không vụ lợi.

2. Biến sự vô mình thành trí tuệ, thành sự minh triết trong suy nghĩ, hành động qua việc giáo dục tự thân để rèn luyện đạo đức, nhân cách, phẩm chất, năng lực.

3. Biến sự giận dữ thành lòng thương cảm, sự thấu hiểu hoặc sự tha thứ để buông bỏ. Trong tâm lý học hiện đại cũng đã chứng minh rằng: nếu ta giận dữ, người mà ta làm tổn hại lớn nhất chính là sức khỏe cảm xúc và sức khỏe thể trạng của ta. Những người hay giận dữ, tức tối, hận thù thường dễ mang bệnh mãn tính như cao huyết áp, bệnh tim mạch và bệnh tâm lý.

Khi ta dùng 3 liều thuốc hóa giải trên, ta sẽ ĐƯỢC 3 điều lớn nhất:

1) Xây dựng niềm tin mạnh mẽ về bản thân;

2) Rõ ràng trong tư tưởng, định hướng chiến lược cho tương lai;

3) Khơi dậy khát vọng, ý chí, nghị lực để vượt qua những thử thách, khó khăn, để sáng tạo, để khởi tạo, để cống hiến những giá trị tốt đẹp cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Bạn đang MẤT gì và ĐƯỢC gì? Bạn sẽ làm gì với ĐƯỢC và MẤT?