Những ngày đầu năm mới âm lịch, người Việt chúng ta rất chăm chỉ đi các đền chùa, miếu mạo để cầu xin vận may, mong tránh những rủi ro, vận hạn trong năm mới.

Dân chúng đổ xô đến những nơi tâm linh, “hối lộ” thần linh từ lớn đến bé với đủ kiểu lễ vật, vàng mã, tiền giả, tiền thật. Không hiếm cảnh tiền thật được nhét đầy tay, được đút và nhét vào tất cả các khe hở của những bức tượng.

Thần linh chắc là mệt mỏi lắm khi nghe cả vạn lời cầu xin, ngộp thở lắm khi phải ngồi trong môi trường đầy khói hương, bức bối lắm khi bị nhét đủ thứ quanh người, căng thẳng lắm khi thấy bạt ngàn lễ vật ở trước mặt.

Ngày nay, mỗi khi năm mới đến, người ta đi cúng, đi lễ mà như kiểu đua thành tích. Họ khoe đi được bao nhiêu đình, chùa, miếu mạo; tham gia được bao nhiêu lễ hội; cúng tế vật phẩm hoành tráng ra sao. Họ khoe những tờ giấy xanh đỏ có ấn tín với sự kỳ vọng lớn lao vào những điều may mắn sẽ đến.

Hiếm có ai kể cho nhau nghe tại sao người ta dựng lên chốn tâm linh đó; vị thần thánh hay vị anh hùng nào được thờ phụng ở đó. Họ có công trạng ra sao với dân, với nước. Dường như tất cả lý do mà người ta đến những nơi tâm linh là để cầu vận may cho mình, bất biết mình đang cầu khấn ai.

Đời sống tâm linh là một nét đẹp văn hóa của con người, của xã hội. Nó làm cho con người ta sống chậm lại, nhìn nhận lại bản thân để tiến bộ hơn, nhen lên trong con người ta những đức tính thiện lành. Đến với đời sống tâm linh, ta như được soi vào chính mình để tự vấn; để buông bỏ sự thù ghét, ích kỷ cá nhân; để thắp lên ngọn lửa của yêu thương, của sẻ chia, của tình bác ái.

Thần, Phật hay các vị anh hùng không có quyền lực vạn năng để giúp cứu khổ, cứu nạn cho chúng sinh. Họ là những tấm gương về đạo đức, phẩm chất, sự đại từ, đại bi và trái tim lớn cho cộng đồng xã hội. Đến với nơi thờ thần, Phật và các vị anh hùng là đến để học hỏi về họ, để trân trọng những giá trị tốt đẹp mà họ đã tạo ra cho dương thế, để ta tự nhủ rằng ta cũng phải sống tốt hơn, thiện hơn, lành hơn, bao dung hơn.

Hãy tìm hiểu những giá trị thực của tín ngưỡng, của những nơi tâm linh và của những lễ hội.

Hãy đừng nhầm lẫn văn hóa tâm linh và văn hóa tiêu dùng.