Trong khoảng hơn 1 năm nay về sống ở Việt Nam, tôi có thói quen đọc nhiều báo Việt để hiểu hơn về dòng chảy cuộc sống xã hội. Tôi thường chọn báo chính thống để đọc và nắm bắt những thông tin chủ đạo.

Tôi khá bất ngờ khi thấy trên những trang báo uy tín cho giới trẻ nhiều bài báo kể về sự giàu sang kiểu “túi sách hàng chục nghìn đô”, “xế hộp chục tỷ”, “biệt thự chục tỷ”,…. của những diễn viên, người mẫu, ca sĩ,… trong đó nhiều người này còn khá trẻ. Tôi tự hỏi: thông điệp thực sự ở đây là gì?

Đây có phải là sự cổ súy cho tư duy thể hiện sự giàu có, xa xỉ, hào nhoáng bề nổi? Đây có phải là sự cổ vũ cho trào lưu làm giàu nhanh bất chấp cái giá phải trả? Đây có phải là sự truyền thông cho thông điệp: nếu không sở hữu gia tài “tỷ tỷ”, vẻ đẹp hút hồn (dù nữ hay nam), đi xế hộp, ở biệt thự, du lịch sang chảnh là thất bại, là bất tài, là bất chí? Và hệ quả là gì, đặc biệt với giới trẻ? Phải làm đẹp bằng mọi giá? Phải nổi tiếng bằng mọi giá? Phải khoe “hàng” bằng mọi giá?

Rồi có những bài viết như được “đặt hàng” theo định kỳ để lăng xê một ai đó. Bài thì khen body đẹp. Bài thì ngợi ca lòng hiếu thảo. Bài thì khoe gia sản kếch xù. Bài thì úp mở chuỗi cửa hàng, chuỗi khách sạn trăm tỷ. Bài thì ca tụng gia đình hạnh phúc, xum vầy, đuề huề. Bài thì phác họa những dự án bom tấn trong tương lai. Nhiều bạn đọc thì suýt soa: “Sao họ giỏi thế!” và âm thầm trách móc: “Sao bản thân mình kém cỏi quá!”. Giống như mạng xã hội, những bài báo này dẫn đến tư duy so sánh, cảm giác kém cỏi, sự tự ti, cảm giác bất hạnh, ảo mộng về giàu sang và mong muốn sống ảo len lỏi vào tâm trí người đọc.

Tôi hiểu việc cung cấp thông tin đa dạng là nghiệp vụ của báo chí. Và trong nền kinh tế thị trường thì báo chí cũng phải tự lực cánh sinh về tiền bạc. Nhưng liệu người viết và duyệt những bài báo kiểu như trên đã bao giờ nghĩ sâu sắc về tác động của những nội dung trên với độc giả mình hướng tới chưa? Những độc giả sẽ học được gì, rút ra được những kinh nghiệm gì khi đọc những bài báo khoe của, khoe “hàng” như trên?